Archetti-Muzyka R. Vaughana-Williamsa – omówienie programu

„The Charterhouse Suite” została napisana w 1920 roku, pierwotnie jako kompozycja na fortepian. Kilka lat później muzykolog James Brown, pod kierunkiem kompozytora, zaaranżował ten utwór na orkiestrę smyczkową, który został wydany w nowej wersji w 1923 roku. Wielu muzykologów uznało, iż decyzja o przearanżowaniu kompozycji była trafna, a „ The Charterhouse Suite” przewyższa sławą oryginalną wersję. Patrząc na ogół twórczości kompozytora łatwo dostrzec, że Vaughan Williams nie odniósł wielkiego sukcesu jako autor kompozycji fortepianowych, a jego styl bardziej pasował do brzmienia orkiestrowego, szczególnie orkiestry smyczkowej.

Pierwszą częścią utworu jest Preludium, piękne, łagodne, z oznaczeniem Molto moderato quasi lento, przypominające „Fantazję na temat Thomasa Tallisa” (1910). Pozostałe pięć części (Slow Dance – Andante grazioso; Quick Dance – Allegro molto; Slow Air – Lento; Rondo – Andante con moto; i Pezzo ostinato – Allegretto) niesie ze sobą tę samą atmosferę, ale także pokazuje kombinację klimatu wiejskiego, królewskiego i ludowego. Pomimo, iż nie jest to najważniejsza pozycja w twórczości kompozytora, kompozycja ta jest atrakcyjna i przyjemna dla słuchacza oraz ujawnia mniej poważną, kolorową stronę Vaughana Williamsa.

Piosenka ludowa Dives and Lazarus była źródłem inspiracji do powstania kolejnej kompozycji jaką jest „The Fives Variants of Dives and Lazarus” na orkiestrę smyczkową i harfę. Tekst oparty na biblijnych postaciach zwrócił uwagę Vaughana Williamsa, który żywo interesował się komponowaniem i aranżowaniem muzyki ludowej, podobnie jak węgierscy kompozytorzy Bartók i Kodály.

Jak wyjaśnił sam kompozytor: „Te warianty nie są dokładnymi replikami tradycyjnych melodii, ale raczej reminiscencjami różnych tematów z twórczości mojej i innych”. Podobnie jak inne dzieła Williamsa – „The Lark Ascending” i wspominania wcześniej „Fantazja na temat Thomasa Tallisa” – „The Fives Variants of Dives and Lazarus” zawiera doskonale skomponowane partie na instrumenty smyczkowe z szerokimi melodiami rozciągającymi się na orkiestrę, opartą na głębokich harmoniach. Po raz pierwszy utwór został wykonany przez New York Philharmonic Symphony Orchestra w czerwcu 1939 r. pod batutą Sir Adriana Boulta. Serdecznie zapraszamy Państwa do wysłuchania tych utworów w wykonaniu Archetti Orkestry Kameralnej Miasta Jaworzna.